Laad je e-truck zelf op en gebruik hem kostenefficiënt

Elektrische trucks zijn momenteel duurder in aanschaf dan hun tegenhangers met een verbrandingsmotor. Dit aanvankelijke nadeel kan echter snel worden gecompenseerd, omdat de lopende kosten voor tol, onderhoud en vooral energie aanzienlijk lager zijn. Deze routeafhankelijke verbruikskosten zijn cruciaal in de logistiek, omdat ze op middellange tot lange termijn in grote mate de kosten per kilometer bepalen.

Maar waarom is er een kostenvoordeel? Dat komt door de energie-efficiëntie van de elektrische aandrijving. Het rendement daarvan ligt, zelfs in de trucksector, twee tot drie keer hoger dan dat van dieselmotoren. Dat betekent dat er slechts de helft tot een derde van de energie nodig is!

Naast dit enorme efficiëntievoordeel is er nog meer besparingspotentieel op weg naar minimale kosten per kilometer — en dat ligt in de energieprijs zelf. Het opzetten van de ideale laadinfrastructuur en het slimme gebruik ervan spelen hierbij een cruciale rol. Met de juiste investeringen in laadstations, PV-systemen en energieopslag kan de prijs per kilowattuur aanzienlijk worden verlaagd. Op de lange termijn heeft dit de grootste invloed op de kosten per kilometer (CPM).

Veel mensen associëren trucks vooral met langeafstandstransport, dus met lange ritten. Dit is echter niet het enige en ook niet het belangrijkste toepassingsgebied voor trucks — of ze nu conventioneel of elektrisch worden aangedreven. Veel transport vindt plaats over korte tot middellange afstanden. Goederen worden bijvoorbeeld rechtstreeks vanuit een magazijn naar nabijgelegen klanten geleverd of tussen logistieke centra vervoerd. De dagelijkse afstanden variëren van minder dan 100 km tot wel 300 km.

Waarom is dit belangrijk? In tegenstelling tot langeafstandsroutes hoeven e-trucks in deze gevallen onderweg niet op te laden. De voertuigen zijn vanaf het begin ontworpen om hun routes met één acculading af te leggen. Dit maakt kostenefficiënt nachtelijk laden op het bedrijfsterrein of laden tijdens stilstandtijden bij logistieke hubs mogelijk.

Bij langeafstandstransport ligt dit anders. Hier moet meestal gebruik worden gemaakt van externe laadinfrastructuur, wat leidt tot aanzienlijk hogere kosten per kWh. Zelfs als elektrische trucks op lange afstanden rendabel kunnen zijn, is hun besparingspotentieel veel groter op korte en middellange routes. De reden: aanzienlijk lagere laadkosten.

Waarom is dit het geval? Wie laadt op het eigen bedrijfsterrein (of bij logistieke partners die de elektriciteitsprijzen rechtstreeks doorberekenen) heeft de beste controle over de elektriciteitskosten. Ten eerste omdat zakelijke tarieven van nature aantrekkelijk zijn, en ten tweede omdat bedrijven vaak hun eigen elektriciteit opwekken — meestal via grootschalige PV-systemen en soms via water- of windkracht. Het gebruik van deze zelf opgewekte elektriciteit is kostenefficiënter dan het tegen lage prijs aan het net verkopen en vervolgens hoge netkosten te betalen.

Elektrische voertuigen verbruiken van nature veel elektriciteit, waardoor effectief het overtollige opgewekte vermogen wordt benut. Omdat voertuigen echter vaak in gebruik zijn wanneer elektriciteit wordt opgewekt, is een batterijopslagsysteem nuttig als buffer. Het kan elektrische trucks van de benodigde energie voorzien tijdens korte stops of het stroomverbruik van het net tijdens nachtelijk laden verminderen. Op deze manier worden de kosten per kilometer tot een absoluut minimum beperkt.

Nu is het duidelijk: wie zijn wagenpark wil omzetten naar e-bussen en e-trucks heeft eigen laadinfrastructuur nodig. De omvang daarvan hangt af van het aantal voertuigen, hun accucapaciteit en de routes die het eigen bedrijf aflegt.

Op dit punt wordt laadvermogen een belangrijk onderwerp: wie het wagenpark ’s nachts kan opladen — dus tussen de zes en acht beschikbare uren — heeft minder piekvermogen nodig dan een langeafstandse e-truck die tijdens een rijpauze van 45 minuten 300, 400 of zelfs meer kWh wil bijladen. De laadcapaciteit hangt echter niet alleen af van het laadstation, maar vooral van de aansluitcapaciteit van het gebouw. Deze neemt bijvoorbeeld aanzienlijk toe wanneer tien laadpunten met elk 300 kW piekvermogen tegelijkertijd worden geïnstalleerd (namelijk 3 megawatt!) — wat de investeringskosten en vooral de jaarlijkse vaste kosten die de netbeheerder rekent, sterk verhoogt.

Hier ligt precies het enorme besparingspotentieel: met een flexibel laadsysteem kunnen pieken worden opgevangen terwijl de kosten laag blijven. In het voorbeeld met tien laadpunten kan de extra aansluitcapaciteit worden teruggebracht van 3 MW naar slechts 500 kW. Dit betekent dat tien voertuigen ’s nachts laden met 50 kW. Dankzij meerdere uren stilstand is dit ruim voldoende om de voertuigen ’s ochtends volledig inzetbaar te hebben.

Dit load management beschermt niet alleen de batterij, maar ook het budget — er is slechts een zesde van de aansluitcapaciteit nodig. Tegelijkertijd maakt zo’n dynamisch systeem het mogelijk dat bijvoorbeeld overdag twee e-trucks die bij de loskade wachten, deze korte tijd kunnen gebruiken om te laden met 250 kW.

Dankzij intelligente regeltechniek kan het laadvermogen bovendien worden aangepast aan de energie die door een PV-systeem wordt opgewekt of aan de laadstatus van een gebouwaccu. Deze optimalisaties verminderen het aandeel stroom dat van het net wordt afgenomen en verlagen de kosten verder.